Goed beleid tegen pesten loont

Universiteit Twente heeft in samenwerking met CNV Vakmensen onderzoek gedaan naar de ervaringen van 971 werknemers en 238 leidinggevenden met pesten op het werk. De uitkomsten laten zien dat er voor organisaties veel winst te behalen is uit een adequaat beleid gericht op ongewenst gedrag.

Uit het onderzoek blijkt dat pesten op het werk het bedrijfsleven, maar ook de samenleving, veel geld kost. Werknemers die gepest worden, melden zich namelijk gemiddeld drie keer vaker ziek dan hun collega’s. 5 Procent raakt zelfs blijvend arbeidsongeschikt door pesten op het werk. Mensen die zijn gepest, blijven daar nog lang last van houden. Ook als het pestgedrag, dat gemiddeld zo’n vier jaar aanhoudt, al lang is opgehouden, blijven de vroegere pesterijen effect houden op het functioneren. Gepeste werknemers zijn vaak minder productief: ze nemen bijvoorbeeld langere pauzes of werken minder hard.

De uitkomsten van het onderzoek laten zien dat 17 procent van de werknemers nu worden gepest op het werk en dat nog eens 17 procent zegt in het verleden te zijn gepest. Bovendien laat 36 procent van de gepeste werknemers weten dat ze vaak een andere baan zoeken om van het gepest af te zijn. Het lijkt dan een simpele rekensom om vast te stellen wat het effect is op de productiviteit van een organisatie – en wat het daarmee de organisatie kost - als grofweg een vijfde van de werknemers niet optimaal presteert door het pestgedrag van collega’s en door het vertrek van mensen know how verdwijnt uit de organisatie. Het omgekeerde geldt natuurlijk ook: als een organisatie investeert in een goed personeelsbeleid, waarin aandacht wordt besteed aan ongewenst gedrag, levert dat op de langere termijn echt geld op.

Wat opvalt in het onderzoek van de UT is dat werknemers die gepest worden daar maar zelden melding maken bij de door het bedrijf aangestelde vertrouwenspersoon. Slechts 18 procent gaat met deze functionaris in gesprek. Waarschijnlijk omdat de interne vertrouwenspersoon vaak als verlengstuk van het management wordt gezien. Het is daarom het overwegen waard een extern vertrouwenspersoon in te schakelen en zo een onafhankelijk luisterend oor te bieden aan werknemers die gepest worden.

Redenen genoeg om eens kritisch naar de bedrijfscultuur te kijken, alert te zijn op signalen van ongewenst gedrag en leidinggevenden hierop te trainen. Overigens komt pesten vaker voor in organisaties die opereren in zeer competitieve markten. In kleinere bedrijven en instellingen waar werknemers veel autonomie hebben, wordt het minst gepest.